Na wieczną rzeczy pamiątkę. – Kiedy odbywaliśmy Naszą ostatnią podróż apostolską do umiłowanego narodu polskiego, wówczas w mieście Krakowie z duchową radością i dziękczynieniem dnia 17 sierpnia 2002 roku konsekrowaliśmy Bogu Sanktuarium wzniesione na cześć Bożego Miłosierdzia, to jest w miejscu przebywania świętej Faustyny Kowalskiej. W końcu wobec nalegań Czcigodnego Brata Naszego Franciszka Świętego Kościoła Rzymskiego Kardynała Macharskiego1, Arcybiskupa Krakowskiego, całkowicie zatroskanego o propagowanie kultu Bożego Miłosierdzia, pełnią Naszej Apostolskiej władzy, za radą Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, postanawiamy, aby Sanktuarium poświęcone Bogu na cześć Bożego Miłosierdzia w mieście Krakowie zostało podniesione do tytułu Bazyliki Mniejszej, z równoczesnym przyznaniem wszystkich praw i przywilejów, które prawnie przysługują świątyniom noszącym tę nazwę, według Dekretu „De titulo Basilicae Minoris” wydanego dnia 9 listopada 1989 roku.

Wyrażamy życzenie, aby ten Nasz Dekret przyczynił się do rozpowszechnienia kultu Bożego Miłosierdzia zarówno w Archidiecezji Krakowskiej, jak i na całym świecie, a także by przyczynił się do duchowego postępu wszystkich wiernych.

Bez względu na jakiekolwiek przeciwne rozporządzenia.

Dane w Rzymie, u świętego Piotra, pod pierścieniem Rybaka, dnia 6 marca 2003 roku, w dwudziestym piątym roku Naszego Pontyfikatu.

JAN PAWEŁ II, PAPIEŻ

ODPUSTY DLA NAWIEDZAJĄCYCH BAZYLIKĘ MNIEJSZĄ

Odpustu zupełnego udziela się wiernemu, który nawiedzi i tam pobożnie odmówi Ojcze nasz i Wierzę w Boga: 

1. w rocznicę poświęcenia tejże bazyliki (17 sierpnia)
2. w dniu liturgicznego obchodu uroczystości jej tytułu (Niedziela Miłosierdzia)
3. w uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła (29 czerwca)
4. w rocznicę nadania kościołowi tytułu bazyliki mniejszej (6 marca)
5. raz w roku, w dniu ustalonym przez miejscowego ordynariusza.
6. raz w roku, w dniu dowolnie wybranym przez każdego z wiernych.

WNĘTRZE BAZYLIKI

Bazylika została zbudowana według projektu Witolda Cęckiewicza. Przed wejściem w Roku Miłosierdzia – 13 grudnia 2015 roku została uroczyście otwarta Brama Miłosierdzia, na której wypisane są uczynki miłosierdzia co do ciała i ducha w języku polskim i angielskim. Już po wejściu do świątyni łatwo zauważyć, że kształtem przypomina okręt i kojarzy się ze współczesną „arką przymierza”, w której znajdują ocalenie wszyscy pokładający nadzieję w miłosierdziu Bożym. W prezbiterium za dużym kamiennym ołtarzem znajduje się tabernakulum w kształcie kuli ziemskiej z zarysowanymi kontynentami, które otacza targany silnymi wiatrami krzew, symbolizujący współczesny świat i człowieka miotanego różnymi prądami. W ten krzew nad tabernakulum, na którym wyraźnie widać wpisane kontynenty, wpisany jest obraz Jezusa Miłosiernego, namalowany przez artystę – Jana Chrząszcza. Obok znajdują się obrazy Apostołów Miłosierdzia: św. Siostry Faustyny i św. Jana Pawła II autorstwa Teresy Śliwki-Moskal.

Do promieni z obrazu Jezusa Miłosiernego nawiązuje układ drewnianego stropu i marmurowej posadzki, które ułożone są kształt rozchodzących się z prezbiterium płomieni. 

Po lewej stronie od ołtarza na ścianie umieszczono obraz Ostrobramskiej Matki Bożej Miłosierdzia a pod nim stoją dwa dzwony:

– dzwon poświęcony Janowi Pawłowi II, na pamiątkę jego pobytu w Polsce w czerwcu 1979 roku. Został on ofiarowany przez ludwisarza z Przemyśla Michała Woźniaka w hołdzie Papieżowi, jako owoc jego pracy;

– Dzwon Nadziei, który został poświęcony przez abp. Marka Jędraszewskiego w czasie VII Pielgrzymki Czcicieli Bożego Miłosierdzia – 23 sierpnia 2020 roku. Jego głos w czasie pandemii koronawirusa miał przynosić ludziom nadzieję.

Po drugiej stronie ołtarza znajduje się tekst Aktu zawierzenia świata Miłosierdziu Bożemu, którego w tej Bazylice dokonał Ojciec Święty Jan Paweł II 17 sierpnia 2002 roku. 

Po obu stronach ołtarza znajdują się gabloty z wotami za otrzymane łaski. 

Wychodząc ze świątyni warto zobaczyć jeszcze kropielnice, na których umieszczone są znaki mówiące o odrodzeniu chrzcielnym i wejściu w świat Boga. Ich czasza jest koloru morskiej toni, a przebija w niej znak ryby, symbol chrześcijan. Na chrzcielnicy znajduje się napis: „Jak w Adamie wszyscy umierają, tak w Chrystusie wszyscy będą ożywieni”. ( 1 Kor 15, 22). Na kolumnie, która wspiera czaszę, zobaczyć można symbole, które przypominają nam o grzechu i łasce – jabłko i chleb. 

W kruchcie Bazyliki znajdują się tablice upamiętniające wizytę Ojca Świętego Jana Pawła II do Łagiewnik i konsekrację bazyliki, a także pielgrzymkę papieża Benedykta XVI (27 maja 2006 roku) i Franciszka (30 lipca 2016 roku).

Po drugiej stronie zobaczyć można kamień węgielny z Golgoty. Poświęcił go Jan Paweł II 7 czerwca 1997 roku w Łagiewnikach. Został on tu wmurowany przez kard. Franciszka Macharskiego 13 kwietnia 2002 roku. 

W Bazylice Bożego Miłosierdzia znajduje się największy w Krakowie witraż – umieszczony nad chórem, ma powierzchnię 148 m². Przestawia ogromne słońce, na tle którego widać świetlisty krzyż – symbol wiary i najbardziej wymowny znak miłosierdzia Bożego. Poniżej linii horyzontu jest morze, które kolorystycznie harmonizuje z witrażami bocznymi w bazylice, mającymi stwarzać wrażenie wynurzania się z głębin morza.

KAPLICE W DOLNEJ BAZYLICE

W dolnej części bazyliki znajduje się pięć kaplic. Ich wystrój jest darem kościołów z krajów europejskich. 

KAPLICA KRZYŻA ŚWIĘTEGO (NIEMIECKA)

Pierwsza po lewej to kaplica Krzyża Świętego. Wystrój kaplicy jest darem Arcybiskupa Kolonii, kardynała Joachima Meisnera. Główny akcent wnętrza stanowi krzyż z koroną cierniową oraz brązowa rzeźba św. Teresy Benedykty od Krzyża (Edith Stein). Na obu bocznych ścianach kaplicy znajduje się 15 stacji Drogi Krzyżowej, które zgodnie z wezwaniem papieża Jana Pawła II w duchu Aggiornamento ukazują nam przeniesioną tu i teraz mękę Pana Jezusa. Uzupełnieniem wystroju kaplicy jest krzyż TAU oraz bogato rzeźbiony paschał i świeczniki. 

Kaplica została poświęcona 31 lipca 2011 roku przez arcybiskupa metropolitę Kolonii, kardynała Joachima Meisnera oraz arcybiskupa-seniora Krakowa, kardynała Franciszka Macharskiego.

KAPLICA MATKI BOŻEJ BOLESNEJ (SŁOWACKA)

Wystrój kaplicy, którą zaprojektował Marian Sitarczyk, jest darem Kościoła słowackiego. Ukazuje on udział Maryi w tajemnicy życia, męki i zmartwychwstania Chrystusa, w której Boże miłosierdzie znajduje swe źródło życia i świętości. W centralnym miejscu kaplicy znajdują się Pieta, trawertynowy ołtarz, relikwiarz w kształcie zarysu mapy Słowacji oraz krzyż i ambona. Na ścianach znajdują się freski ukazujące siedem boleści Matki Bożej, które opowiadają o:

• ofiarowaniu Pana Jezusa w świątyni jerozolimskiej, kiedy to prorok Symeon zapowiedział Maryi, że Jej duszę przeniknie miecz boleści
• ucieczce Świętej Rodziny przed Herodem
• zagubieniu Jezusa i poszukiwaniu Go przez Maryję i Józefa
• męce i śmierci Pana Jezusa
• złożenie Pana Jezusa do grobu

Na ścianie znajdują się także słowa z „Magnificat” w liturgicznych językach Kościoła: starocerkiewno-słowiańskim, łacińskim, greckim i hebrajskim, o których przypominają Apostołowie Słowian, Patronowie Europy, święci Cyryl i Metody. Przeszklona ściana za ołtarzem pokryta jest grafiką przedstawiającą złożenie do grobu oraz zmartwychwstanie Pana Jezusa.

Uroczyste poświęcenie kaplicy przez przewodniczącego Episkopatu Słowacji, biskupa Franciszka Tondrę i władykę Jana Babjaka, arcybiskupa grekokatolickiego Preszowa oraz metropolitę krakowskiego kardynała Stanisława Dziwisza nastąpiło podczas Narodowej Pielgrzymki Słowackiej – 19 kwietnia 2008 roku. Za ołtarzem przeszkolona ściana pokryta jest grafiką przedstawiającą złożenie do grobu Pana Jezusa i Jego zmartwychwstanie. Są tam także napisy w kilku językach: „Nie ma Go tu. Zmartwychwstał”.

KAPLICA ŚWIĘTEJ FAUSTYNY (WŁOSKA)

Centralnie umiejscowiona jest kaplica pw. Świętej Siostry Faustyny – dar Episkopatu Włoch. Została ona przygotowywana na setną rocznicę urodzin Apostołki Bożego Miłosierdzia. Jej poświęcenie miało miejsce 27 sierpnia 2005 roku, w setną rocznicę chrztu Faustyny Kowalskiej. Aktu tego dokonał przewodniczący Episkopatu Włoch – kard. Camillo Ruini w obecności kard. Stanisława Dziwisza, ówczesnego metropolity krakowskiego. 

W Kaplicy włoskiej przechowywany jest na stałe Najświętszy Sakrament. Za ołtarzem, który stanowi niejako serce kaplicy, znajduje się tabernakulum w kształcie rozwijającego się kwiatu. Jest to nawiązanie do słów z „Dzienniczka”, że „miłość Boża jest kwiatem, a miłosierdzie owocem”. 

Nad tabernakulum znajduje się obraz św. Siostry Faustyny z „Dzienniczkiem” namalowany przez Jana Chrząszcza. Został on wpisany w nastawę ołtarzową w kształcie otwartej księgi, który symbolizuje pisany przez nią „Dzienniczek”. Przed ołtarzem jest cząstka relikwii św. Siostry Faustyny umieszczona w relikwiarzu w kształcie róży. 

Ołtarz, ambona i podstawa relikwiarza wykonane są z jasnego trawertynu, ściany wyłożone płytami z polskiego piaskowca, posadzka ułożona promieniście nawiązuje do górnej części bazyliki, a w swej wymowie ideowej – do promieni na obrazie Jezusa Miłosiernego, które są symbolem wszelkich łask. Całość kaplicy zwieńczona jest kopułą. 

KAPLICA ŚW. ANDRZEJA (GREKOKATOLICKA)

Po wyjściu z kaplicy włoskiej natrafiamy na Kaplicę Św. Andrzeja Apostoła, która jest darem Kościoła obrządku greckokatolickiego z Polski i Ukrainy. Została ona poświęcona 24 czerwca 2007 roku – w uroczystości wziął udział kard. Stanisław Dziwisz oraz abp Jan Martyniak, metropolita przemysko-warszawski oraz wielu hierarchów obydwu obrządków Kościoła – grekokatolickiego i rzymskiego.

Obok ikonostasu z wizerunkiem św. Andrzeja, patrona Kościoła Wschodniego w kaplicy tej znajduje się bogata polichromia w duchu wschodniej tradycji, realizująca podstawowe elementy kanonu ikonograficznego oraz wpisując weń przesłanie o dziejach Kościoła Ukraińskiego. Zawiera ono dziękczynienie za jego tysiącletnie trwanie, za okupione krwią męczenników przetrwanie w okresie prześladowań i terroru XX wieku i za jego obecne odrodzenie. 

Kompozycje malarskie znajdujące się w tej kaplicy to Sobór Bogurodzicy, Chrzest Rusi – Ukrainy oraz Chrystus Acheiropoietos (Mandylion, Chusta Abgara). 

Ikonostas w kaplicy wykonany został przez lwowskiego artystę – prof. Lubomira Ledwyda.  Malowidła zdobiące ściany kaplicy wykonali artyści z Przemyśla: Małgorzata Dawidiuk i Timur Karin. Po lewej stronie króluje kijowski wizerunek Matki Bożej Peczerskiej, a otacza go rzesza około pięćdziesięciu świętych, m.in. św.Cyryl i Metody, męczennicy prześladowań w byłym ZSRR. Po prawej stronie widzimy chrzest Rusi Kijowskiej. To historyczne wydarzenie połączone jest ze współczesnością, czyli artyści namalowani Sługi Boże Kościoła Wschodniego i św. Jana Pawła II. Znajduje się tam także obraz cerkwi św. Jura ze Lwowa i Bazyliki św. Piotra w Watykanie, co wskazuje na łączność Kościołów obrządku wschodniego i zachodniego. Kolejne malowidło umieszczone nad wejściem to mandylion – w jego centrum znajduje się miłosierne oblicze Pana Jezusa.

KAPLICA COMMUNIO SANCTORUM (WĘGIERSKA)

Ostatnia kaplica to „Communio Sanctorum” – dar kościoła węgierskiego. Została poświęcona w 2004 roku przez Prymasa Węgier – kard. Petra Erdo oraz kard. Franciszka Macharskiego. Projekt wystroju kaplicy przygotował i zrealizował go w czasie rocznego pobytu w Łagiewnikach grekokatolicki kapłan, malarz artysta – László Puskás wraz z żoną Nadią.

Projekt został zaczerpnięty z ikonografii wczesnochrześcijańskiej – wówczas w samym centrum umieszczano Chrystusa, po prawej stronie Bogurodzicę, a po lewej św. Jana Chrzciciela lub innego świętego ważnego dla danego miejsca. 

I tak w kaplicy „Communio Sanctorum” nad marmurowym ołtarzem znajduje się wykonana na podkładzie z drewna lipowego mozaika Jezusa Miłosiernego ze św. Siostrą Faustyną zasłuchaną w Jego słowa, a w otoku w wielu językach wypisane są słowa: „Jezu, ufam Tobie”. Przed ołtarzem w relikwiarzu w kształcie prawej ręki złożono cząstkę relikwii św. Stefana, króla Węgier.  Ściany boczne zdobią przepiękne mozaiki, które ukazują ponad 60 świętych i błogosławionych z Węgier, Polski i innych krajów europejskich, którzy zapisali najpiękniejsze karty w historii Kościoła. Kolejnym grupom tych postaci towarzyszy tekst ośmiu błogosławieństw z Kazania na Górze, które stanowią jakby komentarz do ich życia. Pochodowi świętych przewodzi Maryja, Matka Boża.